Gijs Assmann | are you still with me

Are You Still With Me? is, na Foreshadowing in 2021, de tweede solotentoonstelling van Gijs Assmann bij ROOF-A. In de tentoonstelling presenteert Assmann tekeningen en sculpturen die aandacht schenken aan wat geluk brengt en die ruimte maken voor alles wat mooi, waardevol en onmisbaar is in het leven.

Een serie sculpturen met de titel Kleine dromen getuigt hiervan. De werken roepen het beeld op van bootjes die zich een weg banen door golven van ineengevlochten touw. Soms krijgt het zeil de vorm van een muts uit de Nederlandse klederdrachttraditie, voorzien van een geborduurd gezicht; op andere momenten fungeren stevige plantenstelen met bladeren als masten. Kleine dromen verbeeldt het verlangen om onbevreesd uit te kijken naar nieuwe mogelijkheden, zonder de kwetsbaarheid en intimiteit van het alledaagse uit het oog te verliezen. De serie gaat over er zijn in plaats van iets worden.

Met de titel Are You Still With Me? lijkt Assmann zich rechtstreeks tot de bezoeker te richten. De woorden drukken een verlangen uit naar nabijheid, aandacht en blijvende verbondenheid. Dat verlangen krijgt onder meer gestalte in een reeks sculpturen van spiegelend glas. Door hun reflecterende oppervlak nemen deze objecten hun omgeving op, terwijl de vervormde weerspiegelingen de werkelijkheid tegelijkertijd vervreemden. Zo tonen zij de wereld vanuit meerdere perspectieven tegelijk en brengen zij in hun reflecties samen wat in de werkelijkheid gescheiden blijft.

Are You Still With Me? kan ook worden gelezen als een oproep: neem zowel jezelf als de ander serieus. Trek zo diep mogelijk door in je binnenwereld, maar verlies de buitenwereld niet uit het oog. Wat betekenen persoonlijke inzichten en ervaringen wanneer ze niet gedeeld kunnen worden? Het behoort tot de opgave van de kunstenaar om het innerlijke naar buiten te brengen en het uiterlijke naar binnen, zonder daarbij de complexiteit van die ervaring te reduceren. Reflexmatige clichés of beschermende ironie bieden hier geen uitweg; de werken vragen om oprechtheid, betrokkenheid en kwetsbaarheid.

Deze houding komt ook tot uitdrukking in de toegankelijkheid die Assmann in zijn werk nastreeft. Enerzijds maakt hij gebruik van figuratie, kleur en een genereuze beeldtaal; anderzijds toont hij zonder terughoudendheid persoonlijke fascinaties, obsessies en tekortkomingen. De toegang tot zijn werk is uitnodigend en direct, maar wie zich erop inlaat, ontdekt ook minder comfortabele aspecten van zichzelf. Dat wordt zichtbaar in een reeks dubbelportretten gebaseerd op carnavalsmaskers, waarin hoofd en lichaam op lichtvoetige en vervreemdende wijze samenvallen. Symbolen van ratio en controle ontmoeten hier de instinctieve en zintuiglijke onderstroom van het bestaan. Zo ontstaat een beeld van de mens als wezen vol tegenstrijdigheden.

Centraal in de tentoonstelling staat Prophetic Message, een transparante glazen Madonna op schragen, omringd door tuingereedschap. De fragiele, geblazen figuur van Maria wordt gepresenteerd in een omgeving die doet denken aan een werkplaats. Het werk suggereert een verbinding tussen overtuiging en handelen. Zoals Maria in de christelijke traditie wordt gezien als bemiddelaar tussen het menselijke en het goddelijke, kan Prophetic Message worden gelezen als een uitnodiging tot zelfontwikkeling en tot het zichtbaar maken van waarden, overtuigingen en geloof in het dagelijks handelen. De transparantie van het glas versterkt die gedachte: Maria verschijnt als een figuur die het licht niet vasthoudt, maar doorlaat.

De woorden Are You Still With Me? vormen bovendien een echo van het avondgebed: ‘Blijf bij mij, Heer, want het wordt donker om mij heen.’ Dat donker verwijst niet alleen naar de nacht, maar ook naar onzekerheid, angst en kwetsbaarheid. De titel krijgt daarmee het karakter van een bezwering of een aanroep: een verlangen naar nabijheid, troost en verbondenheid, juist op momenten waarop die het meest nodig zijn.

Enkele van die dierbaren nodigde Assmann uit voor een parallelle presentatie bij ROOF-A. Chan Chiao Chun, Josquin van Elburg, Levi Overvest en Ulrike Rehm tonen recente werken onder de gezamenlijke titel So We Stay, If We Could.... Hun bijdrage wordt niet gekenmerkt door stilistische gelijkgestemdheid, maar door een verwante interesse in het mystieke, het sacrale en datgene wat ontzag en eerbied oproept. Daarbij verschijnt het sacrale niet als iets buitenwerelds, maar juist als iets dat geworteld is in het hier en nu, in het lichamelijke, het materiële en het zintuiglijke.

In zijn werk probeert Chan Chiao Chun een kleurrijke wereld te creëren, die verschillende locaties (reëel en imaginair) en al zijn liefdes verbindt door kleuren. De drie oversized paddenstoelen die Chun speciaal maakte voor de presentatie bij ROOF-A zijn daar een voorbeeld van. De paddenstoel als motief vindt haar oorsprong in de cultuur van Chuns geboorteland Taiwan. De vorm van de sculptuur verwijst naar schimmels. Die worden veel gebruikt als dagelijks voedsel maar ook als medicinaal kruid. Schimmels komen overigens overal ter wereld voor. Vooral hun grote en krachtige wortelsysteem, dat verschillende schimmels vaak onzichtbaar nauw met elkaar verbindt gebruik Die metafoor vormt de basis voor Chuns bijdrage aan ‘Are you still with me?’. Zijn sculpturen – getiteld ‘So we stay, if we could….’ - verbeeldden zo de niet waarneembare verborgen verbindingen tussen culturen, mensen en waarden.

In de drie in transparant plastic uitgevoerde objecten is een kleurrijk ecosysteem zichtbaar. De intensiteit van de kleuren geeft dit afgesloten biotoop het hallucinante karakter van hypernatuur. Deze zinsbegoocheling verwijst ook naar de roes. Wellicht dat zo’n bedwelming de puurste vorm van vrijheid in verbeelding is. Tegelijkertijd probeert ‘So we stay, if we could….’ ook een ode, echo of reflectie te zijn van de aquarelleerde landschappen die Gijs Assmann in de aanliggende ruimte van ROOF-A toont. 

Het werk van Josquin van Elburg is het best te omschrijven als een uitgesproken en luid ‘Ja!’. Geen zuinig ‘ja, maar’ en al helemaal geen afwijzing maar een onbeschaamd gulle omarming. Een viering van de schilderkunst, een feest van kleur, een eerbetoon aan de verbeelding, een ode aan de kunstgeschiedenis, een hulde aan vorm. Succesvol slaat hij een brug tussen heden en verleden. Van Elburg plaatst elementen uit de klassieke Griekse kunst, Renaissance en modernistische traditie van Cézanne en Matisse naast filmische referenties als Fellini en Antonioni.

En alhoewel Van Elburg herkenbare figuratieve beelden gebruikt in zijn schilderijen, zijn deze werken tegelijkertijd ook raadselachtig. Zijn schilderijen omarmen momenten die intens, groots of bijzonder zijn waardoor het begrip van tijd lijkt weg te vallen en zien ze eruit als los gemaakt van het alledaagse. Daardoor lijkt Van Elburgs werk te visualiseren wat buiten, boven of groter is dan onze normale materiële wereld en ons menselijk verstand.

Levi Overvest laat drie schilderijen zien in ‘Are you still with me?’. Daarin kijkt hij naar historische gebeurtenissen en vooral naar de mensen die deze momenten vormgeven. Hij onderzoekt hoe zij zich bewegen tussen fantasie, mythe en hun persoonlijke verhaal. Wat doen mensen, en wat drijft hen om bepaalde keuzes te maken? Overvest kijkt daarbij naar wat de geschiedenis van het recht ons vandaag nog kan vertellen. Door historische, rituele en lichamelijke perspectieven met elkaar te verbinden, ontstaat een reflectie op macht, rechtvaardigheid en de kwetsbaarheid van de mens. Recht heeft tenslotte alles te maken met ons lichaam en met sterfelijkheid. Iemand ‘terechtstellen’ betekent letterlijk dat je iemand zijn recht ontneemt — zelfs het recht om te leven.

Het werk van Ulrike Rehm lijkt te getuigen van een toestand waarin meerdere – schijnbaar tegenstrijdige - betekenissen in een natuurlijke harmonie naast elkaar en tegelijkertijd kunnen bestaan. In ‘Are you still with me?’ toont Rehm twee wandtapijten. Ze geven een beeld van abstracte herinneringen – feiten en fictie – door middel van een zachte laag, als verzamelplaatsen van verhalen die in de ruimte worden verteld.

Zoek naar verborgen boodschappen, zoals fragmenten van openbare graffitimanifesten, kleurcodesystemen die worden gebruikt bij de identificatie van militaire ribben, geografische kaarten, computertoetsenborden en denkbeeldige landschappen met eindeloze zonsondergangen, waarin bomen de taferelen beschermen als stille vrienden.

De wandtapijten zijn met de hand getuft, een langzaam proces dat het mogelijk maakt een beeld in lagen te ordenen die verder gaan dan het illustreren van gedachten, maar waarbij techniek, materiaal en idee tegelijkertijd aan het proces deelnemen.

GIJS ASSMANN | DE BRON
In de tentoonstelling ‘Are you still with me?’ zal een dummy van de een nieuwe publicatie gepresenteerd worden. ‘De Bron’ is een uitgave die de wording toont van de gelijknamige meer dan levensgrote metalen sculptuur die Gijs Assmann gemaakt heeft voor de ENKA-campus in Arnhem.

Om de drukkosten van deze publicatie te financieren organiseert ROOF-A een speciale actie. Gijs Assmann maakte tien unieke A3 aquarellen met dezelfde titel als de publicatie. Voor degenen die zich vooraf inschrijven om de publicatie te kopen zijn deze ingelijste aquarellen voor een speciale prijs te koop.

Titel: De Bron
Images @ Gijs Assmann
ISBN
Photography: Friso Keuris
Editing: Gijs Assmann & Jurgen Maelfeyt
Graphic Design: 6’56”
Uitvoering: hardcover | met garen gebonden | afgelijmd met Hotmelt
Formaat: 220 x 300 mm, 72 pagina's in kleur.
Boekband: donker blauw linnen

Oplage: 500

www.artpapereditions.org
www.gijsassmann.com
www.frisokeuris.com